AKCİĞER SÖNMESİ (PNÖMOTORAKS) NEDİR ?

Akciğer sönmesi  (Pnömotoraks) : Göğüs duvarı ile akciğer arasındaki boşluğa (plevral boşluk) hava dolması sonucu akciğerin tamamen veya kısmen sönmesi (kollabe olması) durumudur.
Normalde bu boşlukta hava yoktur ve akciğer bu boşluğun içinde vakum sayesinde genişlemiş halde durur. Buraya hava dolduğunda, akciğer üzerindeki basınç artar ve akciğer büzüşerek genişleme yeteneğini kaybeder. Bu da nefes almakta zorlanmaya ve kandaki oksijen seviyesinin düşmesine neden olur. 
Belirtileri nelerdir ? 
Belirtiler, sönmenin şiddetine ve kişinin genel sağlık durumuna göre değişiklik gösterebilir. Küçük sönme belirtileri vermeyebilir ve kendiliğinden düzelebilir. Ancak büyük ve ani gelişen sönmeler hayati tehlike oluşturabilir.
En yaygın belirtiler : 
( = ) : Ani ve keskin göğüs ağrısı : Genellikle sönmenin olduğu tarafta, ani başlangıçlı, batıcı veya keskin bir ağrıdır. Öksürürken veya derin nefes alırken şiddeti artar. 
( = ) : Nefes darlığı (Dispne) : Hissedilen en belirgin semptomlardan biridir. Akciğeriniz yeterince genişlemediği için nefesiniz yetmiyormuş gibi hissedersiniz. 
( = ) : Kuru ve Tahriş edici Öksürük : Ani bir öksürük nöbeti şeklinde olabilir.
( = ) : Hızlı kalp atımı (Taşikardi) : Vücut oksijen ihtiyacını karşılamak için kalp atım hızını arttırır.
( = ) : Hızlı nefes alıp verme : Nefes darlığına bağlı olarak solunum sayısı artar. 
( = ) : Oksijen seviyesinde düşme : Ciltte ve dudaklarda morarma (siyanoz) gibi ciddi belirtiler ortaya çıkar.
( = ) : Gerginlik ve huzursuzluk hissi : Vücuttaki stres ve oksijen yetersizliğine bağlı olarak panik ve endişe hali görülür. 
( = ) : Tansiyon düşüklüğü : Şiddetli vakalarda şok tablosu gelişebilir. 
Akciğer sönmesi farklı nedenlerle ve farklı kişilerde ortaya çıkabilir : 
( = ) : Travmatik Pnömotoraks : Göğüs bölgesine alınan bir darbe, kaburga kırığı, bıçaklanma, silah ile yaralanma gibi dış etkenlerle akciğer zarının yırtılması sonucu oluşur.
( = ) : Spontan (Kendiliğinden) Pnömotoraks :
Birincisi : Altta yatan herhangi bir hastalık olmadan genellikle uzun boylu, zayıf, genç erkeklerde ve sigara içenlerde görülür. Nedeni, akciğer yüzeyinde oluşan küçük, baloncuk şeklindeki hava keseciklerinin (bül) patlamasıdır.
İkincisi : Altta yatan bir akciğer hastalığına bağlı olarak gelişir. KOAH, astım, akciğer fibrozu, zaturre, kistik fibrozis, akciğer kanseri gibi hastalıklar bu riski artırır. 
( = ) : Gerilim (Tansiyon) Pnömotoraks : En tehlikelisidir. Plevral boşluğa giren hava giriş yapar ama çıkamaz. Her nefeste boşluktaki basınç giderek artar. Bu, akciğeri tamamen söndürür, kalbe ve diğer diğer akciğere baskı yapar ve hayati tehlike yaratır. Acil müdahale gerekir. 
Tanı ve Tedavi :
( = ) : Tanı : Fizik muayenenin ardından akciğer grafisi (röntgen) en sık kullanılan tanı yöntemidir. Daha detaylı inceleme için bilgisayarlı tomografi (BT) istenebilir.
( = ) : Tedavi : Tedavi, sönmenin boyutuna, nedenine ve kişinin durumuna göre değişir.
( = ) : Gözlem ve Oksijen Tedavisi : Küçük ve semptomsuz sönmeler kendiliğinden düzelebilir. Hastanede gözlem altında tutularak oksijen desteği verilebilir. 
( = ) : İğne Aspirasyonu : Göğüs duvarında bir iğneyle hava boşaltılır. 
( = ) : Göğüs tüpü takılması (Torasentez) : En yaygın tedavi yöntemidir. Göğüs kafesine yerleştirilen bir tüple, plevral boşluktaki hava dişarı alınır ve akciğerin tekrar genişlemesi sağlanır.
( = ) : Cerrahi Müdahale : Tekrarlayan sönmelerde veya göğüs tüpüyle düzelmeyen durumlarda, akciğerdeki havakaçağının kapatılması ve plevral boşluğun yapıştırılması (plevrodez) amacıyla ameliyat gerekebilir.